Vụ hơn 140 điểm 10 Toán ở Tuyên Quang: Có nên tổ chức thi lại cho 328 thí sinh? Câu hỏi đang gây nhiều tranh luận

Đề xuất tổ chức thi lại môn Toán cho 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang sau vụ việc có dấu hiệu gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều chuyên gia cho rằng quy chế hiện hành chưa có quy định làm căn cứ pháp lý để triển khai phương án này.

Tại cuộc họp báo chiều 9/7, ông Hoàng Minh Cảnh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Tuyên Quang, cho biết cơ quan chức năng đã xác định công tác coi thi môn Toán tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có dấu hiệu bất thường và vụ việc vẫn đang được tiếp tục điều tra.

Đề xuất tổ chức thi lại môn Toán cho 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang sau vụ việc có dấu hiệu gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều chuyên gia cho rằng quy chế hiện hành chưa có quy định làm căn cứ pháp lý để triển khai phương án này.

Tại cuộc họp báo chiều 9/7, ông Hoàng Minh Cảnh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Tuyên Quang, cho biết cơ quan chức năng đã xác định công tác coi thi môn Toán tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có dấu hiệu bất thường và vụ việc vẫn đang được tiếp tục điều tra.

Theo ông Cảnh, Sở GD&ĐT đã tham mưu UBND tỉnh đề xuất Bộ GD&ĐT xem xét phương án tổ chức thi lại môn Toán đối với toàn bộ thí sinh dự thi tại điểm thi này. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phải chờ kết quả xác minh từ các cơ quan chức năng.

Trao đổi với Báo Tuổi Trẻ, TS Hoàng Ngọc Vinh, chuyên gia giáo dục, cho rằng khi vụ việc chưa có kết luận điều tra thì chưa thể xác định rõ bản chất, động cơ cũng như trách nhiệm của từng cá nhân liên quan. Vì vậy, việc có tổ chức thi lại hay không cần được cân nhắc trên cơ sở kết quả điều tra, thay vì áp dụng chung cho tất cả các thí sinh.

Theo ông Vinh, cần làm rõ ai là người chỉ bị ảnh hưởng khách quan, ai có dấu hiệu hưởng lợi hoặc tham gia vào hành vi vi phạm, cũng như ai vi phạm quy chế thi một cách độc lập.

Ông nhấn mạnh nếu có việc giáo viên vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài thì cũng phải xác minh thái độ và hành vi của từng thí sinh. Cần làm rõ các em chỉ nghe một cách bị động hay đã làm bài theo hướng dẫn, có phối hợp hoặc che giấu hành vi vi phạm hay không. Theo ông, không thể mặc nhiên coi toàn bộ thí sinh đều là nạn nhân, nhưng cũng không thể quy kết tất cả đều có sai phạm khi chưa có kết luận chính thức.

Vị chuyên gia cũng cho rằng nếu Bộ GD&ĐT quyết định tổ chức thi lại thì phải dựa trên quy chế thi, quy chế tuyển sinh và một quyết định có căn cứ pháp lý rõ ràng.

Ông đặt vấn đề, nếu không phân loại cụ thể từng trường hợp sẽ khó đảm bảo sự công bằng với những thí sinh ở các địa phương khác từng bị xử lý nghiêm vì vi phạm quy chế như mang điện thoại vào phòng thi, đến muộn hoặc mắc các lỗi khác.

Một giáo viên THPT tại TP.HCM cũng nhận định, nếu kết quả điều tra xác định giáo viên Nguyễn Hà Duy đã trực tiếp vào phòng thi hướng dẫn thí sinh làm bài và có thí sinh hưởng lợi từ hành vi này thì những trường hợp đó cũng phải được xử lý theo đúng quy chế.

Theo giáo viên này, công bằng là nguyên tắc cốt lõi của giáo dục. Việc xử lý cần bám sát quy chế đã ban hành để vừa bảo đảm tính răn đe, vừa tránh tạo tiền lệ, đồng thời bảo vệ quyền lợi của những thí sinh làm bài bằng chính năng lực của mình.

Trong khi đó, ông Sái Công Hồng, chuyên gia về khảo thí và đánh giá chất lượng giáo dục, cho rằng đề xuất cho toàn bộ 328 thí sinh thi lại thể hiện sự quan tâm đến quyền lợi của học sinh. Tuy nhiên, mọi phương án xử lý đều phải dựa trên quy định của pháp luật.

Theo ông Hồng, quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành chưa có điều khoản cho phép tổ chức thi lại trong trường hợp như vụ việc xảy ra tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

Ông dẫn quy định tại Điều 57 của quy chế thi, trong đó nêu rõ thí sinh để người khác làm bài thay dưới bất kỳ hình thức nào sẽ bị hủy kết quả thi.

Theo ông, cơ quan chức năng cần xác minh chính xác những thí sinh nào đã làm bài theo hướng dẫn của giáo viên để xử lý theo quy định. Nếu xác định có hành vi vi phạm thì phải hủy kết quả thi; ngược lại, những thí sinh không làm theo hướng dẫn, không chép bài và không vi phạm quy chế cần được bảo lưu kết quả.

Ông Hồng cho rằng mọi quyết định liên quan đến việc hủy kết quả, bảo lưu hay tổ chức thi lại đều phải có cơ sở pháp lý. Ở thời điểm hiện tại, theo ông, vẫn chưa có căn cứ để triển khai phương án thi lại đối với 328 thí sinh và cần chờ kết luận cuối cùng từ các cơ quan chức năng trước khi đưa ra quyết định.

Theo ông Cảnh, Sở GD&ĐT đã tham mưu UBND tỉnh đề xuất Bộ GD&ĐT xem xét phương án tổ chức thi lại môn Toán đối với toàn bộ thí sinh dự thi tại điểm thi này. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phải chờ kết quả xác minh từ các cơ quan chức năng.

Trao đổi với Báo Tuổi Trẻ, TS Hoàng Ngọc Vinh, chuyên gia giáo dục, cho rằng khi vụ việc chưa có kết luận điều tra thì chưa thể xác định rõ bản chất, động cơ cũng như trách nhiệm của từng cá nhân liên quan. Vì vậy, việc có tổ chức thi lại hay không cần được cân nhắc trên cơ sở kết quả điều tra, thay vì áp dụng chung cho tất cả các thí sinh.

Theo ông Vinh, cần làm rõ ai là người chỉ bị ảnh hưởng khách quan, ai có dấu hiệu hưởng lợi hoặc tham gia vào hành vi vi phạm, cũng như ai vi phạm quy chế thi một cách độc lập.

Ông nhấn mạnh nếu có việc giáo viên vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài thì cũng phải xác minh thái độ và hành vi của từng thí sinh. Cần làm rõ các em chỉ nghe một cách bị động hay đã làm bài theo hướng dẫn, có phối hợp hoặc che giấu hành vi vi phạm hay không. Theo ông, không thể mặc nhiên coi toàn bộ thí sinh đều là nạn nhân, nhưng cũng không thể quy kết tất cả đều có sai phạm khi chưa có kết luận chính thức.

Vị chuyên gia cũng cho rằng nếu Bộ GD&ĐT quyết định tổ chức thi lại thì phải dựa trên quy chế thi, quy chế tuyển sinh và một quyết định có căn cứ pháp lý rõ ràng.

Ông đặt vấn đề, nếu không phân loại cụ thể từng trường hợp sẽ khó đảm bảo sự công bằng với những thí sinh ở các địa phương khác từng bị xử lý nghiêm vì vi phạm quy chế như mang điện thoại vào phòng thi, đến muộn hoặc mắc các lỗi khác.

Một giáo viên THPT tại TP.HCM cũng nhận định, nếu kết quả điều tra xác định giáo viên Nguyễn Hà Duy đã trực tiếp vào phòng thi hướng dẫn thí sinh làm bài và có thí sinh hưởng lợi từ hành vi này thì những trường hợp đó cũng phải được xử lý theo đúng quy chế.

Theo giáo viên này, công bằng là nguyên tắc cốt lõi của giáo dục. Việc xử lý cần bám sát quy chế đã ban hành để vừa bảo đảm tính răn đe, vừa tránh tạo tiền lệ, đồng thời bảo vệ quyền lợi của những thí sinh làm bài bằng chính năng lực của mình.

Trong khi đó, ông Sái Công Hồng, chuyên gia về khảo thí và đánh giá chất lượng giáo dục, cho rằng đề xuất cho toàn bộ 328 thí sinh thi lại thể hiện sự quan tâm đến quyền lợi của học sinh. Tuy nhiên, mọi phương án xử lý đều phải dựa trên quy định của pháp luật.

Theo ông Hồng, quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành chưa có điều khoản cho phép tổ chức thi lại trong trường hợp như vụ việc xảy ra tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

Ông dẫn quy định tại Điều 57 của quy chế thi, trong đó nêu rõ thí sinh để người khác làm bài thay dưới bất kỳ hình thức nào sẽ bị hủy kết quả thi.

Theo ông, cơ quan chức năng cần xác minh chính xác những thí sinh nào đã làm bài theo hướng dẫn của giáo viên để xử lý theo quy định. Nếu xác định có hành vi vi phạm thì phải hủy kết quả thi; ngược lại, những thí sinh không làm theo hướng dẫn, không chép bài và không vi phạm quy chế cần được bảo lưu kết quả.

Ông Hồng cho rằng mọi quyết định liên quan đến việc hủy kết quả, bảo lưu hay tổ chức thi lại đều phải có cơ sở pháp lý. Ở thời điểm hiện tại, theo ông, vẫn chưa có căn cứ để triển khai phương án thi lại đối với 328 thí sinh và cần chờ kết luận cuối cùng từ các cơ quan chức năng trước khi đưa ra quyết định.